انکودر (Encoder) یا رمزگذار نوعی تجهیز الکترومکانیکی یا حسگری است که به محور گردانی وصل شده و میزان چرخش محور را اندازه‌گیری می‌کند. انکودر با دریافت میزان چرخش به صورت آنالوگ، آن را به صورت پالس و سیگنال در خروجی ارائه می‌دهد که با استفاده از آن می‌توان مواردی مثل جابجایی دورانی، سرعت و شتاب زاویه را اندازه‌گیری نمود.انکودرهای sew تنها بر روی گیربکس SEW نصب میشود.

مکانیزم و نحوه کار انکودر

اینکودرهای چرخشی (روتاری انکودر) به طور معمول از نوع نوری هستند و شامل یک صفحه دایره‌ای شیاردارند که به محور یا شافت گردان متصل شده و در یک سمت آن یک فرستنده نوری و در طرف دیگر یک گیرنده نوری قرار داده شده است. با چرخش صفحه و عبور شیارها از مقابل فرستنده نوری، در سمت گیرنده پالس‌های الکتریکی تولید می‌شود. به بیان دقیق زمانی که نور ارسالی توسط فرستنده از شیارهای چرخنده عبور می‌کند، توسط گیرنده دریافت شده و مقدار ولتاژ خروجی یک می‌شود و زمانی که نور ارسالی به پره‌ها برخود می‌کند توسط گیرنده دریافت نشده و مقدار ولتاژ خروجی در سمت گیرنده صفر می‌شود، به این ترتیب پالس‌های الکتریکی به صورت صفر و یک تولید می‌شوند.

برای نصب انکودر تفاوتی ندارد که چه مدل گیربکسی باشد و روی هر گیربکسی مانند گیربکس خورشیدی SEW و گیربکس کرانویل پینیون SEW و دیگر مدل ها نصب میشود.

انواع انکودر

انکودرها را می‌توان از سه جنبه مختلف تقسیم‌بندی نمود:

1. با توجه به نوع ساختمان:

• انکودر خطی
• انکودر چرخشی (دوارنی)

2. با توجه به عملکرد و ساختمان داخلی:

• نوری
• مغناطیسی
• خازنی

3. با توجه به نوع خروجی سیگنال:

• افزایشی
• مطلق

انکودرها برای اندازه گیری سرعت، طول، جهت حرکت، موقعیت و زاویه استفاده می‌شوند و کاربرد گسترده‌ای در دستگاه‌ها و  ماشین‌ها دارند که موارد زیر از جمله آن‌هاست:

• شافت الکتروموتورها
• نوارنقاله یا کانوایرها
• اتوماسین کارخانه‌ها
• دستگاه‌های برش و بسته بندی
• آنتن‌ها و تلسکوپ‌ها
• آسانسورها
• ربات‌ها

همچنین انکودرها در صنایع گوناگون مورد استفاده قرار می‌گیرند:

• صنایع هوایی
• صنایع فلزی
• صنایع و تجهیزات حمل و نقل
• صنایع بسته بندی و چاپ
• صنایع نساجی
• صنایع چوب
• صنایع غذایی و آشامیدنی