گیربکس خود قفل شونده

در حالت عادی، زمانی که گشتاور از قسمت ورودی به سمت خروجی با یک دور و سرعت مشخص جریان پیدا کرده و عملا به خروجی تحمیل میشود، دنده ی خروجی ممکن است به دلیل اصطکاک ایجاد شده به سمت مخالف بچرخد و اصطلاحا جریان برمیگردد اما گیربکس های قفل شونده به طوری طراحی شدند که از این مشکل جلوگیری کنند. یکی از مهمترین تفاوت های این دسته از گیربکسها با سایر مدلها این است که چرخش دنده ها (ایجاد جریان انرژی) فقط از طرف ورودی انجام میشود و هیچ جریانی از قسمت خروجی قابلیت ایجاد شدن را ندارد. این ویژگی اکثرا در سیستم های بالابر یا آسانسور که فعالیت نرم میخواهند اهمیت زیادی دارد

در گیربکس هایی که از دنده های حلزونی استفاده میکنند ویژگی قفل شوندگی قابل اجرا است البته اکثرا بالاتر از نسبت 1:46 هستند. این دستگاه ها قفل شوندگی را هم در زمان حرکت و هم در حالت سکون دنده ها ارائه میدهند اما خروجی زمانی که دنده ساکن است معمولا بیشتر تخمین زده میشود.

چرا قفل شوندگی اهمیت زیادی دارد؟

در سیستم های صنعتی تعادل سیستم در حالت سکون اهمیت زیادی دارد یا در سیستم های بالابر که نیاز به حرکت نرم در زمان توقف یا شروع حرکت وجود دارد، این ویژگی بسیار مورد توجه قرار میگیرد.

در این سیستم ها اگر قفل شوندگی تضمین نشود، ممکن است در زمان فعالیت دچار مشکل شود و ناگهان جسم سقوط کند (در بالابرها) یا حرکت خارج از مدار سیستم در گیربکس ایجاد شود، که هر دوی این اتفاقات هم میتوانند خسارت های مالی و هم جانی را رقم بزنند.

در عملکرد قفل شوندگی سه عامل مهم تاثیر دارند، نسبت تبدیل، نوع روانکاری و لقی سیستم. هرقدر که نسبت تبدیل بییشتر باشد ضمانت قفل شوندگی افزایش پیدا میکند، در مقابل در صورت استفاده از روغن های نامناسب (عدم استفاده از روغن مناسب گیربکس) و صورت نصب نادرست یا وجود ارتعاشات، هر دو میتوانند تاثیر منفی در نتیجه داشته باشند.

انواع قفل شوندگی:

قفل شوندگی در سیستم ها به سه شکل قابل پیاده سازی هستند که هرکدام براس نوعی از صنایع و فعالیت ها مناسب است.

قفل شوندگی استاتیک

این حالت زمانی رخ میدهد که گیربکس ساکن بوده و اصطکاک استاتیک از خارج شدن دنده از حالت سکون (خود به خود) جلوگیری میکند. این عمل برای زمانی مناسب است که انرژی به هر دلیلی به یکباره قطع شود، در این حالت دنده باید به همان سرعت از حرکت بایستد و قفل شوندگی ایستا از حرکت دنده در جهت مخالف (به دلیل اصطکاک ناگهانی) جلوگیری میکند.

قفل شوندگی دینامیک:

یکی از مهمترین ویژگی های مهندسی در سیستم های صنعتی است. در این سیسم ها ضریب اصطکاک بالا است به همین دلیل حتی در زمان حرکت دنده ممکن است دنده های به دلیل اصطکاک دچار توقف آنی یا قفل شدن دستگاه میشود. این عمل در سیستم های بالابر فوق حساس بسیار اهمیت دارد، در حدی که حتی میلی متری خطا میتواند باعث خسارت های زیادی شود، کاربرد زیادی دارد.

گیربکس های نیمه برگشت ناپذیر:

این سیستم ها نه آنقدر آزاد هستند که برگشت پذیری کامل داشته باشند و نه میتوانند به صورت کامل قفل شوند. در این نوع از سیستم ها در صورت نیاز به قفل شوندگی توصیه استفاده از الکتروموتور ترمزدار میشود.

مزایای گیربکس برگشت ناپذیر:

1. ایمنی بالا: به دلیل کم بودن درصد احتمال سقوط یا بازگشت جریان در سیستم در زمان قطعی ناگهانی برق یا اتفاقات دیگر، خسارت این اتفاقات هم به صفر میرسد.
2. عدم نیاز به ترمزهای جانبی: اکثر ترمزهای موتور قیمت زیادی دارند و استفاده از آنها ممکن است برا همه ی افراد منطقی نباشد، استفاده از این مدل از گیربکس ها برای این افراد بهترین پیشنهاد است.
3. کاهش هزینه
4. کاهش درصد ارتعاش